maandag 11 oktober 2010

Drvkkery & Literatuurfabriek : Het zomerlezen voorbij

Soms worden schietgebedjes wèl verhoord; in de Drvkkery is het nieuwe programma van De Literatuurfabriek gelukkig weer gestart. Met het onderwerp ‘Het zomerlezen voorbij’ begon op 1 oktober een reeks van acht bijeenkomsten die plaatsvinden op één vrijdagmiddag per maand van 15.30 tot 17.30. En voor wie wil een wijntje en gesprekken na.
Omdat ik onverminderd enthousiast ben over De Literatuurfabriek en mij nu voor de vierde keer heb aangemeld, wil ik iets vertellen over mijn ervaringen en over deze eerste bijeenkomst.
De Literatuurfabriek biedt een inspirerend programma vol nieuwe en oudere boeken, interviews met schrijvers, discussies over literaire ontwikkelingen, themabijeenkomsten en altijd het onderdeel ‘vers van de pers'. Voor zover ik weet is het een uniek programma in Zeeland en ver daar buiten. Top-10 boeken worden besproken en daarnaast wordt het veld verbreed met romans die ook de moeite waard zijn. De bijeenkomsten worden geleid door Frank van Doeselaar, (docent Nederlands, hoopt te promoveren op het werk van Thomas Rosenboom) en Lidewijde Paris (literair journaliste, staat aan de leiding van Uitgeverij Ailantus). Frank brengt vooral de Nederlandse literatuur over het voetlicht, Lidewijde besteed daarnaast ook aandacht aan de wereldliteratuur. Samenwerking met de SLAZ (Stichting Literaire Activiteiten Zeeland) is elk jaar aan de orde.

Hoogtepunten van de afgelopen jaren waren o.a. het etentje en de SLAZ-lezing met Thomas Rosenboom, de bespreking van het thema ‘de openingszin in een roman’, de bijeenkomst over poëzie waarin deelnemers openhartig vertelden welk gedicht in hun leven veel indruk maakte, houvast gaf en waarom. De vraag ‘wat maakt een boek tot literatuur?’ komt regelmatig aan de orde. Ook aandacht voor het soms vergeten genre van het korte verhaal. Internationaal bekende schrijfsters als de Zuid-Afrikaanse Dido (Een ander ik) en de Amerikaanse Elisa Albert (Waarom deze avond anders is) waren te gast in Middelburg. De sfeer in de bijeenkomsten is bijzonder, de ruim dertig deelnemers zijn geïnteresseerd in boeken en laten zich graag inspireren door de verhalen en tips van anderen.

In de eerste bijeenkomst met het thema ‘Het zomerlezen voorbij’ werd aandacht besteed aan wat we in de zomer zoal gelezen hebben. Natuurlijk, veel detectives en literaire thrillers. Vervolgens, een impressie: Julia (Otto de Kat), Sprakeloos (Tom Lanoye), De Toverberg (Thomas Mann), Mama Tandoori (Ernest van der Kwast), Elegant als een egel (Muriel Barbery). Titels van Philippe Claudel, o.a. Het kleine meisje van meneer Linh, Alles waar ik spijt van heb. Vervolgens titels van Hella Haasse, Selma Lagerlöf, Gewassen Vlees (Thomas Rosenboom), De laatste liefde van mijn moeder (Dimitri Verhulst) en Vlaamse auteurs als Geertrui Daem en zelfs Boerenpsalm van Felix Timmermans. En, eerlijk gezegd, we kozen ook wel eens boeken die achteraf tegenvielen.

Het aardige is dat iedereen zo verschillend leest, sommige deelnemers zijn page-runners, anderen lezen langzaam, één lezer leest hap-snap het boek door, leest het einde van het verhaal en gaat dan pas rustig zitten om vanaf het begin van het verhaal te genieten.
Alle deelnemers aan De Literatuurfabriek krijgen, ter voorbereiding op volgende bijeenkomsten, het boek De rest is stilte van de Chileense schrijfster Carla Guelfenbein en alvast Norwegian Wood van de Japanse auteur Haruki Murakami. Een open toegangsbewijs voor een SLAZ-avond volgt nog alsook een boek van de wintergast. Zou zomaar Adriaan van Dis kunnen zijn, als interessante gasten worden ook Dimitri Verhulst, Margriet de Moor en David Mitchell genoemd. We wachten af want tussen droom en daad staan altijd praktische bezwaren, overvolle agenda’s en kostenplaatjes in de weg en nog veel meer!

In de eerste Literatuurfabriekbijeenkomst staat het pitchen van boeken centraal. Het overzicht van de aanraders is ook te zien op de site van de Drvkkery:
1. Soldaten huilen niet (Rindert Kromhout): historisch jeugdboek, tijd van Virginia Woolf en de Bloomsbury Groep, opkomend facisme in de jaren 20 van de vorige eeuw.
2. Bloemen in de sneeuw (Gregor von Rezzori): psychologische roman over teloorgang van de Oostenrijks-Hongaarse cultuur. Secundaire memoires: via portret van vijf personen wordt het leven van de schrijver beschreven. Mooi, prachtig vertaald, poëtisch.
3. Graphic novel van Marc Legendre over Reynaert de Vos. Weergaloos getekend.
4. Niets (Janne Teller): prachtig en tamelijk schokkend jongerendebuut, leeftijd minstens 14+
5. De accabadora (Michela Murgia): beauty van een boekje! Poëtisch geschreven verhaal over een oude vrouw, een weduwe en haar dochter op Sardinië, thema is o.a. euthanasie.
6. Blauwe engel (Francine Prose); tragikomische roman over de mores van het universiteitsleven, verliefde docenten en leerling, een puzzel aan herhalingen en spiegelingen, mooi boek over het schrijfproces op zich.
7. Mama Tandoori (Ernest van der Kwast); leuk, heel leuk!
8. De laatste liefde van mijn moeder (Dimitri Verhulst): tragisch, komisch en hilarisch.
9. Mevrouw Verona daalt de heuvel af (Dimitri Verhulst); parel van de Vlaamse literatuur.
10. Blinde wereld (Ellen Heijmerikx): debuutroman, coming-of-age roman: meisje tracht zich te ontworstelen aan Noorse Broederschap
11. Ik was Amerika (Gustaaf Peek): bijzonder, apart, aangrijpend, tot op het bot geschreven roman over Nederlandse man die eerst in dienst van de nazi’s was, gevangen werd genomen en terechtkwam in een krijgsgevangenkamp in Texas. Goed geschreven roman van internationale klasse!
12. Slimme mannen (Manu Joseph): mooi beeld van India, leest als een vrolijke, snelle Voskuil en het kantoorleven wordt bijzonder geestig beschreven.

Ik wil alvast een titel op de lijst voor de volgende bijeeenkomst voorstellen, een prachtig jeugdboek: De Hemel van Heivisj van Benny Lindelauf.

Na twee uurtjes Literatuurfabriek fiets je naar huis met ideeën voor minstens twintig te lezen boeken. Geen van deze titels lees ik op dit moment. Naast mij zat een ‘cursiste’ die de nieuwste roman van David Mitchell net gelezen had en dit een geweldig boek vond, gewoon super! Uitgegeven door Ailantus (een uitgeverij met lef!) en al eerder uitgebreid besproken in De Literatuurfabriek. In een column in de PZC gaf Ernst Jan Rozendaal aan dat dit boek gewoon de Zeeuwse Boekenprijs hoort te winnen. Dit ‘schietgebedje’ gaat niet verhoord worden want het boek is niet ingezonden voor de prijs en vertaalde boeken doen dit jaar (nog) niet mee. Tijdens de Kinderboekenweek heb ik mijzelf maar eens getracteerd op De niet verhoorde gebeden van Jacob de Zoet van David Mitchell. En inderdaad, als je eenmaal begonnen bent in deze roman van meer dan 600 bladzijden verlang je naar een herfstvakantie met een weeralarm (dat achteraf heel erg onnodig was) zodat je heerlijk binnen mag blijven en even zoet mag zijn met een prachtig boek.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen